technische tips - olieverf en tempera

De klassieke olieverftechniek bestaat uit het werken in lagen. Olieverf is geen af produkt: je moet het aanmaken, ook als het uit de tube komt. De eerste laag kan puur, bij de tweede moet een klein beetje medium, en zovoort. De verf moet steeds een klein beetje vetter worden, anders springt de verf er op den duur af. (alleen dammarhars helpt dus niet).

Naast dit materie-aspect is er ook de kleurwerking: door lagen van verschillende kleuren over elkaar heen te zetten ontstaan effecten en werkingen die je kunnen helpen iets natuurlijks te scheppen. Het werken in lagen heeft als voordeel, dat je een kleurstemming als het ware vanzelf kunt laten ontstaan, door de werking die de lagen op elkaar hebben. Je kunt je tijdens het werk daardoor laten leiden of erop reageren. Een voorwaarde is, dat je eerst hebt leren werken in zwart-wit (met licht kunnen omgaan) en ook een beetje met perspectief. Er zijn algemene wetten, maar iedere schilder heeft zijn eigen systemen. Ik laat er hieronder een paar zien.

De onderlaag wordt meestal gemaakt van een aardkleur met wit. Van oudsher werden landschappen (met blauwe lucht) vaak voorgeschilderd in gele oker, lichamen en gezichten werden voorgeschilderd in groene aarde met wit. Er wordt dus gebruik gemaakt van contrastwerking: groen contrasteert met rood (dat, aangelengd met wit, werd gebruikt om het uiteindelijke gezicht te schilderen). Door het groen eronder komt het rood/roze mooi naar voren. Precies zo werkt dat met blauwe lucht op een gele ondergrond.Als onderlaag kun je nemen: gele oker, groene aarde, gebrande of rauwe omber, gebrande siena en caput mortuum. ( meestal gemengd met wit). Schilder de vorm en lichtwerking die je wilt hebben er alvast in. Dit kun je eventueel oefenen in zwart-wit, met houtskool. Bijvoorbeeld hieronder:

gele oker en wit	rauwe omber en wit

De eerste laag op je doek of paneel kan gemaakt worden van temperaverf (zie materialen). Die laag blijft na droging kwetsbaar, maar je kunt hem afsluiten met schellak of dammarhars. Om de droging van olieverf te versnellen kun je er alkydhars bij doen (wordt wel spekkig). Dun werken helpt ook. En loodwit: die droogt heel snel, ook als je dik werkt (textuur!). Niet vergeten de verf iedere laag iets vetter te maken.

ondergrond: gele oker

laag 1: tempera, gele oker en wit. laag 2: (olieverf met alkydhars) kalkblauwdonker(indigo) en loodwit	laag 3: olieverf, gebrande omber Geen wit, in deze laag   .
laag 4:olie, kalkblauwdonker en titaanwit (transparant) Nu heb ik een sfeertje, EN een raamwerk waar ik alle kanten mee opkan: naar rood, magenta, blauw, noem maar op.	laag 5 (olie), dioxazine violet en wit (rond de maan), kalkblauw donker
1e laag, gele oker en wit (tempera)	laag 2: olie, loodwit en kalkblauw donker (indigo) en een HEEL klein beetje engels rood. Rozige effecten verschijnen (door de intervalwerking tussen blauw en geel) laag 3: olie, cadmiumgeel met loodwit, beetje rode goudlak (scheveningen)	laag 4: onderin: rode goudlak (Scheveningen), zonder wit . Dit verbindt hier boven en onder. Zwart/grijs/bruin voor de gebouwen. Bovenin: Cobaltblauw met wit (gemengd uit ultramarijn en cerulean, en titaanwit). De ondergrond schijnt er voor een groot deel nog doorheen.
laag 1: tempera, gele oker	2e laag, olieverf:loodwit en windsor violet(rond de maan), daaromheen: gebrande omber

Ondergrond: rauwe omber en wit

1e laag: tempera, wit en rauwe omber	2e laag: (olie) loodwit en kalkblauw donker (van verfmolende Kat), ofwel indigo	3e laag: (olie) groene aarde, titaanwit, kalkblauw donker (hek)
		4e laag: titaanwit (halo om flatgebouw)

ondergrond: gebrande siena en wit

ondergrond: gebrande omber en wit

terug naar boven